Chủ động phòng chống bệnh tay chân miệng

Kết quả xét nghiệm tại một số mẫu bệnh phẩm cho thấy chủng EV71 đang lưu hành với tỷ lệ đáng lưu ý. Đây là chủng vi rút thường liên quan đến nguy cơ bệnh diễn biến nặng hơn, vì vậy ngành y tế đang theo dõi chặt chẽ để có biện pháp ứng phó phù hợp. Tại thành phố Hải Phòng, Theo báo cáo, tính từ đầu năm đến ngày 07/04/2026, toàn thành phố đã ghi nhận 929 ca mắc tay chân miệng, trong đó có 150 ca khẳng định, tăng 628 ca so với cùng kỳ năm 2025. Dù chưa ghi nhận trường hợp tử vong nhưng mức độ lây lan nhanh cho thấy nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng cao, với trung bình khoảng 156 ca/tuần trong 4 tuần gần đây. Để truyền tải đến cộng đồng những thông tin cơ bản và các biện pháp phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này, chúng tôi đã có bài phỏng vấn Ths.Bs. Phan Hồng Hải, Trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng.

Thưa bác sĩ, thời gian gần đây, bệnh tay chân miệng đang có dấu hiệu gia tăng tại nhiều địa phương. Bác sĩ có thể thông tin về tình hình dịch hiện nay và mức độ đáng lo ngại của dịch?

Ths.Bs. Phan Hồng Hải: Thời gian gần đây, bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng tại một số địa phương, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Đây là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và thường gia tăng theo mùa, nhất là vào các tháng 3 đến 5 và 9 đến 10 hằng năm. Qua giám sát dịch tễ, phần lớn trường hợp mắc tập trung ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo. 

Tại thành phố Hải Phòng tính đến ngày 07/04/2026, toàn thành phố đã ghi nhận 929 ca mắc tay chân miệng, trong đó có 150 ca khẳng định, tăng 628 ca so với cùng kỳ năm 2025. Dù chưa ghi nhận trường hợp tử vong nhưng mức độ lây lan nhanh cho thấy nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng cao, với trung bình khoảng 156 ca/tuần trong 4 tuần gần đây.

Theo bác sĩ, đâu là những nguyên nhân chính khiến bệnh tay chân miệng gia tăng, đặc biệt trong môi trường trường học và nhà trẻ?

Ths.Bs. Phan Hồng Hải: Có nhiều yếu tố làm gia tăng bệnh tay chân miệng trong thời gian gần đây. Trước hết, thời tiết nóng ẩm xuất hiện sớm tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lưu hành. Bên cạnh đó, sự lưu hành của chủng EV71 làm tăng nguy cơ ghi nhận các trường hợp bệnh diễn biến nặng. Mặt khác, bệnh chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, là nhóm tuổi chưa có ý thức vệ sinh cá nhân đầy đủ và thường sinh hoạt tập trung tại nhà trẻ, mẫu giáo nên nguy cơ lây lan cao hơn. Nếu trẻ không được phát hiện sớm và cho nghỉ học kịp thời, bệnh có thể lan rộng trong lớp học và cộng đồng.

Hệ thống giám sát dịch tễ hiện nay đang giúp phát hiện sớm và cảnh báo các ca bệnh nặng như thế nào, đặc biệt tại cộng đồng và trường học?

Ths.Bs. Phan Hồng Hải: Hiện nay, ngành y tế đang kết hợp nhiều kênh để phát hiện sớm ca bệnh, gồm báo cáo từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và thông tin cảnh báo từ cộng đồng, trường học. Đồng thời, ngành y tế phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và chính quyền địa phương để phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ, hướng dẫn xử trí kịp thời và hạn chế lây lan. Tại các cơ sở điều trị, những trường hợp có dấu hiệu chuyển nặng được theo dõi sát và được hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên nhằm cấp cứu, điều trị kịp thời, hạn chế tối đa trường hợp tử vong.

 Ngành y tế đang triển khai những biện pháp gì để kiểm soát dịch trong trường học, và các cơ sở giáo dục cần phối hợp ra sao để hạn chế lây lan?

Ths.Bs. Phan Hồng Hải: Ngành y tế đang phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng trong trường học. Trọng tâm là tăng cường truyền thông cho giáo viên, phụ huynh về dấu hiệu nhận biết bệnh; hướng dẫn các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, đồ chơi, bề mặt tiếp xúc thường xuyên; đồng thời bảo đảm lớp học sạch sẽ, thông thoáng, đủ ánh sáng. Các cơ sở giáo dục cần theo dõi sát tình hình sức khỏe của trẻ, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, thông báo kịp thời cho gia đình và cơ sở y tế để được hướng dẫn xử trí phù hợp. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và ngành y tế có ý nghĩa rất quan trọng trong hạn chế lây lan dịch bệnh.

Bác sĩ có khuyến cáo cụ thể nào đối với phụ huynh và nhà trường để chủ động phòng bệnh tay chân miệng trong thời gian tới?

Ths.Bs. Phan Hồng Hải: Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm vi rút cấp tính, lây truyền theo đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng lây lan nhanh. Để chủ động phòng bệnh, phụ huynh cần thường xuyên theo dõi sức khỏe của trẻ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân hoặc mông, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn chăm sóc, điều trị. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học để tránh lây lan cho các trẻ khác. Nhà trường cần tăng cường vệ sinh lớp học, đồ chơi, vật dụng thường xuyên tiếp xúc; theo dõi tình hình sức khỏe của trẻ; phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cơ sở y tế trong phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.

Đức Lợi  (thực hiện)