Sở Y tế Thành phố Hải Phòng

Đoàn công tác của Bệnh viện Phổi Trung ương và Chương trình Chống lao Quốc gia  làm việc với Sở Y tế Hải Phòng

Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ, bác sĩ Phan Huy Thục, Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng cùng đại diện các đơn vị liên quan.

Theo báo cáo của Sở Y tế Hải Phòng, với quy mô dân số khoảng 4,2 triệu người, tình hình dịch tễ bệnh lao trên địa bàn hiện duy trì ở mức trung bình so với cả nước. Mỗi năm, thành phố phát hiện khoảng 1.500 bệnh nhân lao các thể, đạt trên 90% kế hoạch đề ra. Những năm gần đây, số lượng bệnh nhân lao được phát hiện và quản lý có xu hướng giảm dần, phản ánh hiệu quả của các giải pháp can thiệp, điều trị và quản lý bệnh nhân. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là phát hiện chủ động những trường hợp mắc lao còn tiềm ẩn trong cộng đồng.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, hệ thống xét nghiệm lao trên địa bàn tiếp tục được duy trì ổn định và từng bước hiện đại hóa. Toàn thành phố đã thực hiện hơn 12.700 lượt xét nghiệm GeneXpert, phát hiện 1.100 trường hợp dương tính với vi khuẩn lao. Hoạt động xét nghiệm được triển khai tại nhiều cơ sở y tế trọng điểm, góp phần rút ngắn thời gian chẩn đoán và nâng cao hiệu quả phát hiện bệnh. Đáng chú ý, nhiều kỹ thuật mới đã được đưa vào áp dụng như nuôi cấy môi trường lỏng, xét nghiệm Truenat và xét nghiệm nước tiểu chẩn đoán nhanh lao ở người nhiễm HIV. Đây là những bước tiến quan trọng trong nâng cao năng lực chuyên môn, giúp phát hiện sớm các trường hợp mắc lao, đặc biệt là những đối tượng nguy cơ cao.

Cùng với công tác chẩn đoán, hiệu quả điều trị bệnh lao trên địa bàn tiếp tục được duy trì ở mức cao. Trong 5 tháng đầu năm, toàn thành phố ghi nhận 980 bệnh nhân lao nhạy cảm được đăng ký điều trị mới. Tỷ lệ điều trị thành công đạt trên 92%, vượt chỉ tiêu của chương trình chống lao quốc gia. Đối với lao kháng thuốc, nhiều kết quả tích cực cũng được ghi nhận khi tỷ lệ điều trị thành công ở một số khu vực đạt 100%.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống lao vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Hiện số ca lao được phát hiện mới chỉ đạt khoảng 60 - 65% so với gánh nặng dịch tễ thực tế. Điều đó đồng nghĩa với việc vẫn còn hàng nghìn người mắc lao trong cộng đồng chưa được phát hiện và quản lý điều trị, tiềm ẩn nguy cơ lây lan bệnh.

Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt nguồn thuốc điều trị cho các đối tượng đặc thù không có thẻ bảo hiểm y tế, khó khăn trong đấu thầu thuốc, cùng sự biến động của đội ngũ cán bộ y tế cơ sở đang đặt ra nhiều thách thức cho công tác phòng, chống lao trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Sở Y tế Hải Phòng đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chương trình chống lao. Trong đó, tập trung vào việc tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo chuyên sâu cho cán bộ y tế; hỗ trợ vật tư xét nghiệm; tháo gỡ khó khăn trong cung ứng thuốc điều trị; đồng thời mở rộng các hoạt động sàng lọc tại cộng đồng và trong các môi trường có nguy cơ cao như trại giam, cơ sở cai nghiện.

PGS.TS Nguyễn Bình Hòa, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Phó Trưởng Ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bình Hòa cho biết, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam có khoảng 184.000 ca mắc lao mới và khoảng 12.000 người tử vong do bệnh lao. Tuy nhiên, số ca được phát hiện và báo cáo hiện mới chỉ đạt khoảng 60% số ca mắc ước tính.

Theo đồng chí Nguyễn Bình Hòa, để tiến tới mục tiêu loại trừ bệnh lao bền vững, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó y tế cơ sở giữ vai trò nền tảng. Một trong những giải pháp trọng tâm của Chương trình Chống lao Quốc gia từ năm 2026 là triển khai phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Đây được xem là hướng đi mang tính chiến lược nhằm phát hiện sớm bệnh, giảm nguồn lây trong cộng đồng, nâng cao chất lượng điều trị và từng bước hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam.

Đại diện Bệnh viện Phổi Trung ương và Bệnh viện Lao Hải Phòng tham luận tại buổi họp

Cũng trong chương trình công tác tại Hải Phòng, Đoàn công tác của Bệnh viện Phổi Trung ương đã đến làm việc tại Trại giam Hoàng Tiến nhằm đánh giá thực trạng triển khai các hoạt động phòng, chống lao trong môi trường khép kín. Tại đây, đoàn đã nghe báo cáo về công tác sàng lọc, chẩn đoán, quản lý và điều trị bệnh lao, lao tiềm ẩn cho phạm nhân; đồng thời trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Theo đánh giá của đoàn công tác, môi trường giam giữ tập trung với mật độ cao luôn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm lao và lao kháng thuốc. Trong khi đó, điều kiện về nhân lực chuyên môn, cơ sở vật chất phục vụ chẩn đoán và khu vực cách ly điều trị tại các cơ sở giam giữ còn nhiều hạn chế. Để nâng cao hiệu quả phòng, chống lao, các bên đã thống nhất tiếp tục tăng cường hoạt động sàng lọc định kỳ, đẩy mạnh phát hiện sớm các trường hợp mắc lao ngay từ khi phạm nhân nhập trại, bảo đảm quản lý và điều trị liên tục, góp phần hạn chế nguồn lây và bảo vệ sức khỏe cho người đang chấp hành án cũng như cán bộ quản lý trại giam.

Việc tăng cường phối hợp giữa ngành y tế và các cơ sở giam giữ được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát hiệu quả bệnh lao tại các nhóm nguy cơ cao, góp phần thực hiện mục tiêu loại trừ bệnh lao trên địa bàn thành phố trong những năm tới.

                                                                   Hải Hà