Đừng để bệnh xương khớp lấy đi tuổi già khỏe mạnh

                          Bệnh nhân điều trị tại Trung tâm Y tế Ninh Giang.

Sáu tháng trước, bà Nguyễn Thị Thu (65 tuổi ở xã Ninh Giang) bắt đầu cảm thấy đau đầu gối mỗi khi lên xuống cầu thang, khớp cứng vào buổi sáng sau khi ngủ dậy. Nghĩ rằng đó chỉ là biểu hiện bình thường của tuổi tác, bà chủ quan không đi khám. Khi cơn đau ngày càng tăng, bà phải từ bỏ thói quen đi bộ thể dục hằng ngày. Kết quả thăm khám tại Trung tâm Y tế Ninh Giang cho thấy, bà bị thoái hóa khớp gối độ II và loãng xương. Việc giảm vận động kéo dài khiến sức khỏe của bà nhanh chóng đi xuống. Chỉ trong vài tháng, bà tăng gần 4 kg, đường huyết tăng cao và được xác định ở giai đoạn sớm của bệnh đái tháo đường type 2. Từ một người luôn quán xuyến việc nhà, bà dần phụ thuộc nhiều hơn vào con cái. bà Thu chia sẻ: “Có cảm giác như mình đang già đi rất nhanh, không phải vì tuổi tác mà vì xương khớp không còn đủ sức chống đỡ cơ thể nữa”. Theo các bác sĩ, đây không phải trường hợp cá biệt. Người mắc thoái hóa khớp, loãng xương thường giảm vận động vì đau, dẫn đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch.

Một trường hợp khác là bà Phạm Thị Thanh (phường Gia Viên), nhiều năm sống chung với bệnh thoái hóa khớp vai. Khi cơn đau tăng dần, lan xuống cánh tay, việc giơ tay, mặc áo và sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn. Kết quả thăm khám cho thấy bà bị thoái hóa khớp vai kèm gai xương chèn ép. Dù được tư vấn phẫu thuật, bà vẫn lựa chọn điều trị bảo tồn bằng thuốc kết hợp phục hồi chức năng vì lo ngại những rủi ro liên quan đến tuổi tác. Những trường hợp như bà Thu hay bà Thanh đang ngày càng phổ biến trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số. 

Theo Bộ Y tế, bệnh cơ xương khớp hiện chiếm khoảng 30% tổng số bệnh không lây nhiễm; hơn 60% người trên 60 tuổi mắc ít nhất một bệnh lý liên quan đến xương khớp. Thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy số người mắc bệnh cơ xương khớp ngày càng gia tăng. Tại Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Phòng, bệnh cơ xương khớp luôn nằm trong nhóm bệnh lý có số lượng người đến khám và điều trị cao nhất. Riêng Khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng có thời điểm tiếp nhận gần 70 lượt bệnh nhân mỗi ngày, khoảng 60% trong số đó mắc các bệnh lý về xương khớp. Trong khi đó, tại Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Trung tâm Y tế Ninh Giang, mỗi ngày tiếp nhận từ 60-80 lượt bệnh nhân, thời điểm cao điểm lên tới gần 100 lượt. Các bệnh như thoái hóa cột sống cổ, cột sống thắt lưng, đau dây thần kinh tọa, viêm quanh khớp vai và thoái hóa khớp gối chiếm khoảng 60-70% tổng số người bệnh điều trị.

Theo các chuyên gia, tuổi tác là nguyên nhân chính làm suy giảm chất lượng xương, sụn khớp và hệ cơ. Ở phụ nữ sau mãn kinh, sự suy giảm nội tiết tố estrogen làm tăng nguy cơ loãng xương và thoái hóa khớp. Ngoài ra, thừa cân, béo phì, tiền sử chấn thương, các bệnh lý chuyển hóa và yếu tố di truyền cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Điều đáng lo ngại là dù bệnh rất phổ biến nhưng nhiều người vẫn giữ tâm lý chủ quan. Không ít người cho rằng đau nhức chỉ là “chuyện của tuổi già”, từ đó chấp nhận sống chung với bệnh hoặc tự ý sử dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài.

Theo bác sĩ Vũ Hữu Tuyên, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Phòng “Bệnh cơ xương khớp thường tiến triển âm thầm, khi đau nhiều, vận động bị hạn chế hoặc khớp đã biến dạng thì việc điều trị sẽ khó khăn hơn, hiệu quả phục hồi cũng giảm đáng kể”.

Bác sĩ Tuyên cũng cảnh báo việc lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm có thể gây viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, suy gan, suy thận. Bên cạnh đó, các phương pháp điều trị truyền miệng như đắp lá, xoa bóp bằng rượu thuốc không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo các chuyên gia phục hồi chức năng, điều đáng lo ngại nhất là người bệnh giảm vận động vì sợ đau, khiến các nhóm cơ quanh khớp suy yếu, quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn, từ đó làm giảm khả năng sinh hoạt độc lập và chất lượng cuộc sống.

Các chuyên gia khuyến cáo, người cao tuổi không nên xem đau nhức là hệ quả tất yếu của tuổi già. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau khớp kéo dài, cứng khớp vào buổi sáng, đau tăng khi thay đổi thời tiết hoặc hạn chế vận động, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Đồng thời, duy trì cân nặng hợp lý, chế độ dinh dưỡng cân đối và luyện tập phù hợp sẽ giúp làm chậm quá trình thoái hóa, bảo vệ hệ cơ xương khớp, duy trì cuộc sống khỏe mạnh, chủ động và độc lập khi tuổi cao.

                                      Hải Hà