Nuôi con bằng sữa mẹ - Sự khởi đầu vững chắc cho bé

Điều dưỡng BV Phụ sản hướng dẫn bà mẹ chăm sóc trẻ sau sinh

Các nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ; nó đảm bảo 100% nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ trong 6 tháng đầu; 50% khi trẻ 6-12 tháng tuổi và 33% trong năm thứ 2. Không chỉ cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết để trẻ phát triển khoẻ mạnh và chống lại bệnh tật trong những năm đầu đời, giúp trẻ chóng lớn và thông minh hơn, sữa mẹ còn giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể bé, giảm nguy cơ bị béo phì, đái đường, hen suyễn… 

Việc nuôi con bằng sữa mẹ cũng mang lại cho mẹ nhiều lợi ích như giúp co hồi tử cung tốt phòng chảy máu sau sinh; làm chậm quá trình rụng trứng và chậm có thai trở lại để mẹ có thời gian phục hồi sức khoẻ và có thời gian chăm sóc con; bên cạnh đó nó còn giúp người mẹ hạn chế tăng cân sau sinh; giảm các nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng…

Mặc dù y học đã chứng minh những lợi ích to lớn của việc nuôi con bằng sữa mẹ song thực tế, phần lớn các bà mẹ không thực hiện được điều này. Nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho thấy hiện nay ở thành thị, chỉ 1/3 bà mẹ cho con bú trong vòng 1 giờ sau sinh; có đến 50% bà mẹ mang thực phẩm thay thế sữa mẹ đến bệnh viện khi đi sinh con; còn ở nông thôn, tỉ lệ tương ứng lần lượt là 2/3 và 20-30%. Nghiên cứu cũng cho thấy tới 60% bà mẹ cho con đồ ăn, thức uống khác ngoài sữa mẹ trong 3 ngày đầu; chỉ có 10% bà mẹ cho con bú hoàn toàn đến 6 tháng tuổi; 42% chủ yếu cho con bú sữa mẹ đến 6 tháng tuổi (ngoài sữa mẹ còn bổ sung thức ăn, đồ uống khác). 

Đối với trẻ sơ sinh, nếu không được bú mẹ trong những giờ đầu sau sinh, đặc biệt là trong vòng 1 giờ đầu tiên, có thể phải đối mặt với một số hậu quả và nguy cơ sức khỏe. Trẻ có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cao hơn như tiêu chảy, viêm phổi, nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm tai giữa, v.v., do bỏ lỡ "liều vắc-xin đầu tiên" là sữa non. Sữa non là nguồn dinh dưỡng cực kỳ quan trọng, giàu kháng thể giúp tăng cường sức đề kháng và bảo vệ trẻ khỏi các tác nhân gây bệnh ngay từ những ngày đầu đời. Việc trì hoãn bú mẹ sớm có thể khiến trẻ khó hình thành phản xạ bú đúng cách, dẫn đến việc nuôi con bằng sữa mẹ không thành công hoặc phải dùng sữa công thức thay thế.

Nuôi con bằng sữa mẹ mang lại khởi đầu vững chắc cho bé bằng cách cung cấp dinh dưỡng lý tưởng, kháng thể và tạo sự gắn kết tình cảm. Các chuyên gia khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ trong 1 giờ đầu sau sinh và bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, không dùng thực phẩm hoặc chất lỏng, bao gồm nước. Trẻ nên được bú theo nhu cầu - ban ngày và ban đêm. Không bình sữa, núm vú giả.

- Từ 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu ăn dặm trong khi vẫn tiếp tục bú sữa mẹ cho đến 2 tuổi và lâu hơn.