06/07/2026
Thời gian vàng trong điều trị đột quỵ não
Mới đây, Khoa Đột quỵ, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp vừa can thiệp thành công một trường hợp đột quỵ thiếu máu não cấp, giúp người bệnh hồi phục hoàn toàn. Theo đó, người bệnh (nam, 69 tuổi) tiền sử khỏe mạnh, đột ngột xuất hiện nói khó, yếu tay chân phải và được đưa đến cơ sở y tế tại Hà Nội thăm khám. Theo kết quả chụp MRI xác định đột quỵ thiếu máu não cấp, có chỉ định can thiệp lấy huyết khối. Tuy nhiên, tại thời điểm đó gia đình chưa đồng ý thực hiện phẫu thuật nên xin chuyển về Hải Phòng và đến Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp. Ngay khi tiếp nhận tại cơ sở 2, các bác sĩ nhanh chóng đánh giá, kích hoạt quy trình hội chẩn và chuyển người bệnh sang cơ sở 1 để điều trị chuyên sâu. Tại khoa Đột quỵ, người bệnh đã ở giờ thứ 37 sau khởi phát, điểm NIHSS 12 - biểu hiện tình trạng thiếu hụt thần kinh mức độ trung bình - nặng.
Giờ vàng cấp cứu đột quỵ có vai trò quan trọng trong cứu sống người bệnh, giúp hạn chế tối đa các biến chứng và người bệnh phục hồi nhanh
Sau khi đánh giá kỹ lưỡng bằng lâm sàng và hình ảnh học, các bác sĩ nhận thấy người bệnh vẫn còn vùng mô não có khả năng cứu được nên đã quyết định thực hiện chụp mạch não số hóa xóa nền (DSA) và can thiệp lấy huyết khối. Ca can thiệp diễn ra thuận lợi, ngay ngày hôm sau, người bệnh hồi phục và có thể sinh hoạt bình thường.
Theo các bác sĩ khoa Đột quỵ, trường hợp trên là một ca bệnh may mắn vì dù đã 37 giờ sau khởi phát, người bệnh vẫn còn chỉ định can thiệp nhờ đánh giá chuyên sâu bằng các phương tiện chẩn đoán hiện đại. Tuy nhiên, đây không phải là tình huống phổ biến. Phần lớn người bệnh đột quỵ sẽ mất dần cơ hội điều trị hiệu quả nếu đến viện chậm hoặc trì hoãn quyết định điều trị.
Mỗi phút trôi qua khi não bị thiếu máu, hàng triệu tế bào thần kinh sẽ mất đi và không thể phục hồi. Hãy ghi nhớ quy tắc FAST để nhận biết sớm đột quỵ: F (Face) - méo miệng; A (Arm) - yếu, liệt tay chân; S (Speech) - nói khó, nói ngọng; T (Time) - gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay. Người bệnh được điều trị càng sớm, cơ hội hồi phục càng cao và và hạn chế tối đa các di chứng.
Bên cạnh đó, sự đồng thuận và quyết định kịp thời của gia đình cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi bác sĩ đã đánh giá đầy đủ và chỉ định các phương pháp điều trị hoặc can thiệp phù hợp, việc thống nhất thực hiện sớm sẽ rút ngắn thời gian tái thông mạch máu não, bảo tồn tối đa vùng não còn có thể cứu được, tăng cơ hội hồi phục và giảm nguy cơ tàn phế cho người bệnh.
Các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp khuyến cáo: Thời gian vàng cấp cứu đột quỵ thường giới hạn trong 3-4,5 giờ đầu (một số trường hợp có thể mở rộng lên 6 đến 24 giờ) kể từ khi người bệnh có những dấu hiệu đột quỵ đầu tiên. Giờ vàng cấp cứu đột quỵ có vai trò quan trọng trong cứu sống người bệnh, giúp hạn chế tối đa các biến chứng và người bệnh phục hồi nhanh.
Đột quỵ hay tai biến mạch máu não xảy ra do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết não. Các biến chứng của đột quỵ đặc biệt nguy hiểm, có thể dẫn đến liệt nửa người, sống đời sống thực vật hay thậm chí tử vong. Trong y khoa, thời gian vàng cấp cứu đột quỵ được xem là khung thời gian lý tưởng nhất để can thiệp, điều trị các nguyên nhân gây đột quỵ.
Hiện tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ tăng đáng kể trong những năm gần đây. Bệnh lý này đòi hỏi phải chẩn đoán nhanh và chính xác, cũng như những quyết định đúng đắn và kịp thời của bác sĩ thì mới cứu sống được người bệnh, giúp hồi phục sức khỏe và giảm nguy cơ tàn phế. Điều quan trọng là cần cấp cứu đột quỵ rất sớm sau khi có dấu hiệu đầu tiên. Nếu không, người bệnh sẽ nhanh chóng hôn mê, liệt nửa người, thậm chí là tử vong. Tuy nhiên kiến thức về thời gian vàng đột quỵ nhìn chung chưa được biết đến rộng rãi.
Cũng theo các bác sĩ Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp người bệnh không nên chần chừ làm mất đi "thời gian vàng" điều trị đột quỵ. Khi phát hiện người thân có các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, mất thăng bằng hoặc rối loạn thị lực, hãy gọi cấp cứu hoặc đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bởi mỗi phút đều quý giá - đến viện càng sớm, cơ hội phục hồi càng cao.
Đức Lợi - Vũ Duyên
Cổng thông tin điện tử Sở Y tế Hải Phòng