Hút thuốc lá trở thành thói quen của một bộ phận người dân. Thời gian qua hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe và sự can thiệp của hệ thống chính quyền, thói quen có hại này đã được nhiều người từ bỏ. Tuy nhiên, thực tế ngành công nghiệp thuốc lá có những chiến lược tinh vi và đối tượng đích dịch chuyển sang giới trẻ đặc biệt là học sinh nên việc đẩy mạnh hoạt động truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá rất cần thiết.
Những năm qua, hoạt động truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) triển khai tích cực với nhiều giải pháp. Với phương châm “mưa dầm, thấm lâu” hoạt động truyền thông đã phát huy tích cực góp phần không nhỏ trong hoạt động can thiệp phòng, chống tác hại của thuốc lá đối với người dân. Ngay trong tháng 5/2026, khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe (CDC) đã phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân thành phố tổ chức thành công Lễ Mít tinh cấp thành phố hưởng ứng: Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá 25-31/5 và Ngày Thế giới không hút thuốc lá 31/5 tại xã Vĩnh Bảo. Tổ chức 7 lớp truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá cho trên 1000 hội viên nông dân ở 7 xã, phường trên địa bàn thành phố.
Ông Phạm Quang Dốc, thôn Gia Xuyên 2, xã Gia Lộc từng hút thuốc lá nhiều năm. Rất nhiều lần từ bỏ thuốc lá không thành đến năm 2020 khi một số người trong thôn mắc ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tử vong ông Dốc mới thực sự cảm nhận mối nguy từ thuốc lá liên quan tới nhiều bệnh nguy hiểm. Từ đó ông Dốc quyết tâm bỏ thuốc lá. Từ ngày bỏ thuốc lá tinh thần sảng khoái, hơi thở sạch sẽ không có mùi thuốc lá, không còn đờm…khi vào chỗ đông người có mùi thuốc lá tôi thấy vô cùng khó chịu. Tôi tích cực tuyên truyền cho các con, các cháu, người thân trong gia đình, hàng xóm bỏ thuốc lá. Ông Dốc chia sẻ.
Ông Nguyễn Khắc Tuyến, thôn Chằm cùng xã Gia Lộc cho biết: “Ông từng hút thuốc lá rất nhiều tuy nhiên qua hoạt động truyền thông trên báo chí và trực tiếp nghe các cán bộ y tế truyền thông tại xã tôi thấy thuốc lá quá độc hại với sức khỏe và gây nên nhiều bệnh nguy hiểm như: viêm phổi, tim mạch…và hơn hết gây ảnh hưởng tới con cháu trong gia đình do hút thuốc thụ động với mình…”.
Giới trẻ thường xem hút thuốc lá để thể hiện và chứng tỏ sự trưởng thành của mình
Bà Lưu Thị Bắc, xã Quyết Thắng cũng như nhiều hội viên nông dân khác khi được cán bộ khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe - CDC truyền đạt tác hại của thuốc lá; Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá đã nhận thức sâu sắc hơn và quyết tâm trở thành tuyên truyền viên tuyên truyền cho người thân trong gia đình…từ bỏ thuốc lá sớm tránh mang bệnh vào người, tiền mất tật mang.
Thạc sĩ Bùi Đức Lợi, Phó trưởng khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe - CDC Hải Phòng cho biết: Hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe phòng, chống tác hại của thuốc lá được duy trì rất nhiều năm trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Từ hoạt động truyền thông đã góp phần giảm tỷ lệ người sử dụng thuốc lá trên địa bàn thành phố. Theo kết quả nghiên cứu “Thực trạng sử dụng thuốc lá ở người từ 15 tuổi trở lên tại thành phố Hải Phòng năm 2024” cho thấy: Tỉ lệ hút chung là 19,0% (giảm 2,1% so với năm 2020) trong đó nam giới hút thuốc là 35,8%, và tỉ lệ nữ giới hút thuốc là 2,2%. Tỉ lệ hút thuốc hàng ngày ở độ tuổi 45 - 64 cao nhất 19,1%. Tỉ lệ đã từng sử dụng thuốc lá điện tử là 0,8% (tỉ lệ đã từng sử dụng ở nam giới là 1,2% và ở nữ giới là 0,5%).
Giáo viên Trường Tiểu học Đinh Văn Tả, phường Thành Đông truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá cho học sinh
Không chỉ tập trung tuyên truyền trong Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5 và Ngày Thế giới không hút thuốc lá 31/5, hoạt động tuyên truyền được khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe tổ chức thành chiến dịch lâu dài. Khoa phối hợp với các trường học, đơn vị y tế…tổ chức đợt truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá cho người dân, đặc biệt là đối tượng học sinh. Trong tháng 6 sẽ truyền thông trực tiếp cho lực lượng chiến sĩ công an thành phố Hải Phòng gồm đại diện các phòng chức năng và công an các xã, phường, đặc khu. Ngoài ra sẽ cấp phát các pano, áo mưa, biển mica, thông điệp, TV spot…nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá cho các trường học, cơ sở y tế…”.
Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động chiến dịch “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, cảnh báo các chiến lược tiếp thị tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá đang có chủ đích nhắm vào thanh thiếu niên. Trong khi đó, thuốc lá điện tử đang được quảng bá ngày càng rộng rãi, trở thành mối nguy hiểm mới không thể xem nhẹ. CDC Hải Phòng sẽ tập trung phối hợp với các trường học trên địa bàn đẩy mạnh các hoạt động truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt chú trọng về tác hại của thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử đối với sức khỏe học sinh…
Với sự vào cuộc của ngành y tế, sự đồng hành tích cực của Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế), sự quan tâm của các cấp lãnh đạo trong toàn hệ thống chính trị, sự ủng hộ của người dân thành phố sẽ tạo động lực giúp Hải Phòng giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng, hướng tới một thế hệ khỏe mạnh, môi trường trong lành không khói thuốc./.
Đức Thành